ហេតុផល​ខ្លះ​ដែល​នាំ​អោយ​ពុល​ស្រា​ ឫ ស្រាមាន​ជាតិ​ពុល

methanol

មេតាណុល

ឧបត្តិវហេតុនៃការពុលស្រាបាននឹងកំពុងតែកើតឡើងជាហូរហែរនៅទូទាំងពិភពលោកជាពិសេសទៅតាមប្រទេសដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ហើយដែលការផលិតតាមការកាច់មេនៅមានលក្ខណៈតាមប្រពៃណីតៗគ្នា និងមិនទាន់មានការគ្រប់គ្រងបានត្រឹមត្រូវតាមប្រព័ន្ធ សុវត្ថភាពចំណីអាហារ។ នៅកម្ពុជាយើងថ្មីៗនេះក៏មានករណីពុលស្រានេះផ្ទុះឡើងហើយក៏មិនមែនជាលើកទី១ដែរ ដែលបានបណ្តាលអោយមនុស្សមិនតិចជាង១៥នាក់បានស្លាប់ និងមួយចំនួនធំសំរាកពេទ្យ។ ជាទូទៅមានការជឿតៗគ្នាថាមានការដាក់បញ្ចូលនូវសារធាតុមេតាណុលដើម្បីអោយស្រាមានដឺក្រេខ្លាំងជាងមុនឫខ្លាំងជាងមុន។ ជាការចាប់ផ្តើមពីរឿងនេះ ខ្ញុំសូមអោយលោកអ្នកស្គាល់វីធីសាស្រ្តបីយ៉ាងដើម្បីផលិតស្រាជាសង្ខេបៗ៖

១. ការកាច់មេ (Fermentation)៖ តាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រគីមីចំណីអាហារការផលិតស្រាជាទូទៅ គេធ្វើពីការកាច់មេ (Fermentation) ពីផ្លែរុក្ខជាតិណាមួយដូចជាស្រាទំពាំងបាយជូ ស្រាត្នោត, ស្រាដំណើបក្រហម ដែលវត្ថុធាតុដើមមានជាតិផ្អែមរួចជាស្រេច។ល។ ស្រាដែលបានមកពីការកាច់មេបន្ទាប់មកច្រោះ ជាទូទៅ, មានដឺក្រេអាល់កុល (ឬកំរិតភាគរយអេតាណុល) មិនលើសពី១០, ដែលវត្ថុធាតុដើមមានយ៉ាងហោចណាស់ដូចខាងក្រោម

  • ផ្លែឈើ ឫទឹកផ្លែឈើ, ទឹក, មេតំបែរ,…
ethanol

អេតាណុល (ដឺក្រេអាល់កុលដាក់លើកំប៉ុងប៊ីយា, ស្រា ឫ វីស្គី៖ គឺសំដៅទៅលើ % អេតាណុល)

២. ការបិតស្រា (Fermentation and then distillation) ៖ តាមបែបប្រពៃណីយូរលង់ណាស់មកហើយ, ជាដំណើរការដូចទី១ខាងលើតែផ្ទូយពីការច្រោះគេជ្រើសរើសយកវិធីបិត (នៅស្រុកយើងគេនិយមហៅថាការបិតស្រាស ហើយជាទូទៅបិតពីអង្ករ)

៣. ការការលាយ ៖ នៅក្នុងស្រុកខ្មែរការធ្វើស្រា ក្រៅពីមានរបៀបដូចរៀបរាប់ទី១ និងទី២ ខាងលើ។ ក៏មានគេមានឃើញមានកាធ្វើស្រាដោយការលាយ យ៉ាងច្រើនដែរ ដែលគ្រឿងផ្សំមានដូចខាងក្រោម (ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាស្រាផងដែរក្រោយពីការលាយហើយជាទូទៅមានដឺក្រេអាល់កុលផ្តុំ ២០, កត់សម្គាល់ថា ការផលិត វីស្គី (Spirit) ក៏បានមកពីការលាយដែរក៏ប៉ុន្តែ ដឺក្រេអាល់កុលក្នុងវីស្គី មានចាប់ពី ៣៥ ទៅ ៤៥)។

  • អាល់កុលដែលមានដឺក្រេខ្ពស់, ទឹក, សារធាតុបង្ហាញព៌ណ, សារធាតុបញ្ចេញក្លិន…

មានកត្តាមួយចំនួនដែលបណ្តាលអោយមានការពុលអាហារ ហើយត្រូវបានគេចែកចេញយ៉ាងហោចណាស់ ជាបី រួមមានលក្ខណៈ គីមី, ជីវសាស្រ្ត, រូប និងអាចមានមួយទៀតគឺ តាមលក្ខណៈការប្រតិកម្មទៅនឹងធាតុអ្វីមួយតាមចំពោះមនុស្ស (Allergy)។

ក្រៅពីការផឹកច្រើនហួសហេតុ, មានហេតុផលច្រើនទៀតដែលបណ្តាលអោយមានការពុលរហូតដល់សន្លប់ និងស្លាប់។ តាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្តមិនមានមេរោគច្រើននោះទេដែលអាចរស់នៅបានក្នុងមជ្ឍដ្ឋានដែលមាន អាល់កុល លើសពី ១០ដឺក្រេដូចដែលមាននៅក្នុងស្រា, ដូច្នេះការពុលតាមលក្ខណៈជីវសាស្រ្តអាចនិយាយបានថាកម្រកើតមានណាស់ពីការផឹកស្រា។ ម្យ៉ាងវិញទៀតស្រាដែលផលិតតាមវិធីសាស្រ្តទីមួយប្រសិនបើមានការខូចនោះច្រើនតែបណ្តាលមកពីការឆ្លងនូវបាក់តេរីអាសេទិកដែលបណ្តាលអោយស្រាមានក្លិន និងរសជាតិជូរ យ៉ាងណាម៉ិញការផលិតខ្លះក៏គេតម្រូវអោយមានរស់ជាតិជូរដែរ, ឧទហរណ៍ដូចជាផលិតទឹកត្នោតជូរ…ព្រោះថា ជូរ ចត់ ល្វីង ផ្អែមរួមគ្នាក៏ជារស់ជាតិម្យ៉ាងដែរ! ខ្ញុំអាចនិយាយបានថាការពុលស្រាច្រើនតែកើតចេញពីការផឹកស្រាតាមប្រភេទទី២ និងទី៣ គឺការលាយ និង ការបិតចំរាញ់យកតែស្រាក្រោយដំណើរការកាច់មេ។ ហើយសារធាតុពុលភាគច្រើននៅក្នុងស្រាលាយ ដែលអាចបណ្តាលអោយមានគ្រោះថ្នាក់រហូតដល់ស្លាប់នោះច្រើនតែបណ្តាលមកពីលក្ខណៈ គីមីដែលមានយ៉ាងហោចណាស់ដូចរៀបរាប់ខាងក្រោម។

ក្រៅពីការដាក់បញ្ចូលនូវសារធាតុ មេតាណុលដោយគ្មានការពិចារណារក្នុងការលាយស្រាពីអ្នកផលិតស្រាទុច្ចរិតមួយចំនួនតូច (ប្រសិនបើការអះអាងក្នុងសារពត៌មានក្នុងស្រុកមួយចំនួនជាការពិត, [ខេមបូឌា ដេលី] ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថាការយកមេតាណុលមកលាយវាមានតម្លៃថ្លៃណាស់ បើគ្រាន់តតែចង់បានស្រាខ្លាំងនោះ), ក្នុងដំណើរការតាមបែបធម្មជាតិនៃការផលិតស្រាទៀតសោធ, ក៏មានការករកើតឡើងនូវសារធាតុ មេតាណុលផងដែរពីការប្រើប្រាស់ពពួកអតិសខុមប្រាណ (មេដំបែរ) សំរាប់ដំណើរការកាច់មេដែលមិនមានការជ្រើសរើសបានត្រឹមត្រូវនឹងសុទ្ធល្អ និងកត្តារួមផ្សំពីវត្ថុធាតុដើម។ បើតាមការស្រាវជ្រាវតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្តការផលិតអាល់កុលអោយមានដឺក្រេកាន់តែខ្ពស់ (តាមបែប Distillation) ប្រូបាបប៊ីលីតេដែលមានសារធាតុមិនអំណោយផលដល់សុខភាពមនុស្សកាន់តែមានច្រើនដូចជា មេតាណុល, បង់ស៊ែន…Toluene, Ethyl Acetate, Ethyl Carbamate [American-Eurasian Journal of Scientific Research 8 (1): 53-56, 2013]។ ដូច្នេះប្រសិនបើការផលិតស្រាដែលយកអាល់កុលដឺក្រេខ្ពស់មកប្រើហើយមិនបានពិនិត្យគុណភាពបានត្រឹមត្រូវអាចបណ្តាលអោយមានសក្តានុពលខ្ពស់ផងដែរដែលសារធាតុដូចរៀបរាប់ខាងលើឆ្លងចូល និងមាននៅក្នុងស្រាដែលជាផលិតផលសម្រេច។

យ៉ាងណាម៉ិញបើតាម WHO 2014 មេតាណុលក្នុងស្រា ក្រោម២២០ម.ក្រ /លីត្រ (ប្រហែល ០.០២២%) គឺជាកំរិតមួយដែលអាចទទួលទានបាន។ ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនជាអ្នកផឹកស្រាដែលទទួលសារធាតុនេះច្រើនលើសពី ១ទៅ២ ម.ល ក្នុង ១គីឡូក្រាម នៃទំងន់អ្នកផឹក [Wikipedia:  Methanol Poinsioning] វាអាចបណ្តាលអោយមានការពុល និងគ្រោះថ្នាក់ដល់ស្លាប់បាន។

ខាងក្រោមជាអនុសាសន៍ខ្លះៗក្នុងការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពក្នុងការផលិតស្រា៖ បង្កើតច្បាប់, និតិវិធីផលិត, អនុវត្តន៍ និងតាមដានកំរិតជាតិ មេតាណុលនៅក្នុងអាល់កុលដែលយកមកផលិតស្រា និងកំរិតជាតិមេតាណុលនៅក្នុងស្រា, ប្រើប្រាស់នូវវិធីសា្រស្ត្រជ្រើសរើសមេដំបែរអោយបានសុទ្ធល្អក្នុងការយកមកប្រើក្នុងដំណើរការកាច់មេដើម្បីផលិតស្រា៕

One thought on “ហេតុផល​ខ្លះ​ដែល​នាំ​អោយ​ពុល​ស្រា​ ឫ ស្រាមាន​ជាតិ​ពុល

  1. Pingback: ​យល់ដឹង​ពីសារធាតុ​ហ្វកម៉ាលីន ​(Formalin) | ក្រុមការងារ​ សាស្ត្រា

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s